AİLE KONUTU

Yani aile konutu, aralarında resmi evlilik bağı kurulan eşlerin  ergin olmayan, öz veya üvey evlatları ile birlikte oturdukları, barındıkları, iş hayatları, okul hayatları dışında günlük ortak yaşamlarını sürdürdükleri konuttur.

Eşlerin devamlılık arz etmeyen geçici evleri, yazlık veya yayla evi gibi belirli sürelerde kullandıkları evler, otel odaları, tekneler aile konutu olarak kabul edilemez.

Her iki eş içinde aynı önemi taşıdığından, eşlerin birlikte seçmeleri gerekiyor. Tabii bu birlikte seçmeden anlaşılan mutlaka iki eşin birlikte hareket etmesi değil, önemli olan, bir eşin seçimine, diğer eşin muvafakat etmesi. Bu muvafakat açık veya zımni olabilir... Yani eşlerden birisine ait veya diğer eşin kiraladığı bir daireyi diğeri kabul edebilir.

Tapu kadastro genelgesine göre eşler birlikte veya tek başlarına giderek evleri için aile konutu şerhi koydurabilir.Muhtardan alınacak ikametgah ve evlilik cüzdanı bu talep için yeterli olacaktır.Bu durumda diğer eşin rızası olmaksızın evin satılması,devredilmesi,ipotek ettirilmesi  mümkün değildir.Bu suretle Anayasada tanınan mülkiyet hakkına bir sınırlama getirilmiş ve ailenin korunması amaçlanmıştır.Diğer eşin rızası bu hakkın sınırlanmasıdır.Eğer eşler birlikte bu şerhi koydurmuşlarsa bu şerhin kaldırılması da birlikte olacaktır.

Peki boşanma sonrası bir eş aile konutu şerhi koydurabilir mi?Dava kesinleşmediği sürece elbette mümkün ama  boşanma gerçekleşti ve kesinleşti ise zaten ortada bir evlilik olmadığından aile konutundan söz etmek de mümkün olmayacaktır.Ayrıca üzerinde şerh olan ev için de boşanma kararıyla birlikte bu şerh kaldırılabilecektir.

Evlilik birliğinde işler yolunda gittiği sürece farkına varılmayan haklar,kanunlar evlilik sarsılmaya başlayınca fark edilir ki en zorda kalınacak nokta (özellikle kadın açısından) aile konutundan yararlanmaya devam edip edilemeyeceğidir...

Genellikle, aile konutunun maliki olan koca, evi terk ettikten sonra tapu kaydını anlaşmalı olarak üçüncü şahıslara devrederek veya kira akdini feshederek, geride kalan eş ve çocukların aile konutundan fiilen yararlanmalarına son verir.

Toplumumuzda sıkça karşılaşılan bir başka sorunda çocuksuz evliliklerde kocanın ölümünden sonra, kadının kocasının akrabalarıyla birlikte mirasçı olması halinde, aile konutu ve eşyalarının bu akrabalarla paylaşılması halidir.Bu durumda da yasanın sağ kalan eşe aile konutu olanağı sağladığını bilmek gerekir. Ölüm halinde geride kalan eşe, aile konutu ve eşyalar üzerinde üstün hak tanınmış, böylece eşin yıllardır oturduğu ev ve eşyalardan yararlanmaya devam etmesi düşünülmüştür.

Eğer söz konusu şerh kiralık ev için  söz konusu ise; örneğin kocanın imzaladığı bir kira akdini artık koca karısının rızası olmadan feshedemeyecektir, tek başına tahliye taahhüdünde bulunamayacaktır.Bu nedenle ev sahipleri için tek eşin imzaladığı kira akitleri veya tahliye taahhütleri yeterli değildir, iki eşi birlikte muhatap almaları kendileri açısından uygun olacaktır.

Evlilik içinde eşlerden birinin (ki uygulamada bu genellikle koca olmaktadır) tek başına dilediği gibi davranması engellenmektedir, kadının çocuklarıyla birlikte barınma sorunu ile karşılaşmasının önüne geçilmektedir.

Tüm annelerimizin anneler gününü kutlar sorunsuz bir yaşam dilerim…


Zeliha Atak Bozkurt