BU DÜNYADA HİÇ KİMSE DİĞERİNİ YARGILAYACAK KADAR MASUM DEĞİLDİR!

Sanmasınlar inanmıyorum
Elbet inanıyorum tanrıya
Herkesin kendi tanrısı var
Sen ölünce ölüyor o da
Cemal Süreyya

İnançlar, sadece yaşamın ayrıntısı olsaydı, hayatın tam merkezine yerleşmeseydi; düşüncelerimiz, fikirlerimiz sadece bize kalsaydı, onları karşımızdakine dayatmak yerine sadece paylaşmanin güzelliğini yaşasaydık… Düşünüyorumda; hangimiz, başkalarının değerlerini, düşüncelerini, davranışlarını, inançlarını yargılayacak kadar masumuz bu dünyada? Bunların bilincinde olan insanlarla dolu bir dünya daha mi iyi olurdu derken aklıma bir cümle geliyor… Virginia Woolf’a ait bir cümle, geçen gün bir arkadaşım hatırlatış bir internet sayfasında: “İnsanoğlunun bağrında hiçbir tutku başkalarını kendi inandıklarına inandırma arzusundan daha güçlü değildir. Hiçbir şey kendisinin yüce saydığı bir şeyi başkasının küçümsediğini sezmek kadar insanın mutluluğunu kökünden sarsıp içini öfkeyle dolduramaz.”  Bu durum bir insanlık hali mi gerçekten, yani genlerimize mi kazılmış acaba? Öyle olmamasını dilemekten başka yapacak bir şeyim yok...  

Şimdiki bize benzeyen insan var olalı beri, 40.000 senedir, belki de 50.000 sene, belki de çok daha fazla seneden beri, insan denen düşünen akıllı yaratık; yaşamın sırrına ermek adına, anlamak adına, ruhunu rahatlamak, korkularıyla ve tüm bilinmezlerle başa çıkabilmek ve de kapıları aralamak adına, vicdanına ve yüreğine söz geçirebilmek adına ve de en önemlisi mutlu ve iyi bir insan olmak adına dini yaratmış, inançlarına sarılmış sıkı sıkı tüm gücüyle…

İslamiyet, Hristiyanlık, Musevilik, Bahailik, Budizm, Cao Dai, Mormonluk, Farangizm, Sihizm, Paganizim, Neopaganizm, Alevilik, Şamanlık, Zerdüştlük, Tengricilik, Tinselcilik, Sinto, Ateizm, Deizm, Agnostisizm, Sekülerizm, Seküler Hümanizm, Juche, Tenrikyo, Yejova şahitleri, Hinduizm, Konfücyüsçülük, Taoizm, Rastafaryanizm, Üniteryan Üniversalizm, Zen inancı… Afrikalı, Kızılderili ve Aborjin’lerin geleneksel dinleri, Maya inancı... Ve de dünyanın bin bir köşesinde; Afrika’da, Güney Amerika’da, Uzak Doğu’da, Orta Asya’da, Kutuplarda, Avusturalya’da daha onlarca başka din ve inanç biçimleri…  Gökteki güneş, yerdeki taş, havadaki ateş… Ve bunlara ait onlarca, yüzlece farklı mezhep, farklı dinsel ritüel, farklı dünya görüşü, farklı davranış şekilleri…

Ve tüm topluluklarda birileri önder olmuş tarih boyunca, büyük kalabalıklar bu önderleri takip etmişler sorgusuz sualsız… Semavi dinlerin peygamberleri allahın elçileri görevini yüklenmişler;  Hz. Muhammed, Hz. İsa, Hz. Musa … Ve Davut, ve Yusuf, ve İbrahim… Onlardan önce Yunanlılarin Zeus’u varmış, Perslerin Oromasdes’i, Mısırlıların Osiris’i... Ve Şamanların Ot ve Cer Tengri’si, Zerdüşt’lerin Espantaman’ı, Azteklerin Huitzilopochtli’i, Uzak Doğu’nun Buda’sı,  Çinlilerin Konfüçyüs’ü... Nemrut’un Antiochos’u… Ve bildiğimiz ve bilmediğimiz daha niceleri…

Tüm filmlerini severek izlediğim, bana göre sinemanın bilge adamı, ozanı ve doğunun mistik anlayışını filmlerinde yansıtan ünlü rus yönetmen Andrei Tarkovski, 1983 yılında çektiği Nostalji’de; hep özlemini çektiğimiz özgürlüğün aslında hiç var olmadığından ve sürekli sınırlar içinde yaşamanın dayanılmaz acısından bahseder… Gerek sistemin getirdiği ve gerekse kendimizin veya çevremizdekilerin koyduğu sınırlar ve yasaklarla ne aşkı gerektiği gibi yaşayabiliyoruz ne de ruhumuzun ihtiyacı olan maneviyatı… Ve şöyle der: „Eğer aşka sınır koyarsak insan tamamen şekilsiz bir hale gelir; aynı şekilde eğer manevi yaşama sınır koyarsak insan büyük bir sarsıntı geçirir.“   Tüm hayatımızı kurallarla sınırlayan materyalist dünyaya şiddetle karşı çıkan, dünyada var olan her türlü düzene muhalif Tarkovski’ye göre;  aklımız ve ruhumuz madde ve kapital’in tamamen esareti altındadır…

Ve bu anlamda, ben de; insanı metafizik olgulardan, inançtan koparan kaskatı materyalist dünya görüşüne ve tüm inançları kendi çıkarları doğrultusunda kullanan, sadece tüketime dayalı tüm sistemlere; ruhlarımızı avuçları arasına alıp paramparça eden sözde sanatçılara ve entellektüellere; dinleri, çıkarları gereği dogmalar ve saçmalıklar silsilesi haline getiren bütün kişi ve kuruluşlara; hayallerimizi bile şekillendiren ve bizi bir kalıba sokan her türlü yasağa şiddetle karşıyım…

İnançlı veya inançsız olmak, ruhundaki ve yüreğindeki tanrıyı özgürce seçmek, kendi ruhunun tanrısına dua etmek ama herşeye rağmen barış içinde ve özgürce birlikte yaşamak… Bu dünyada iktidarlar ve devletler olduğu müddetçe, insanların vicdanları hırslarına yenik düştüğü sürece bunu başarmak galiba imkansız!  Tarkovski’nin Nostalji’sinde; dünyayı değiştirme umudu kalmayan ve insanlığın kurtulusu adına kendini yakan „deli“ Domenico’nun umutsuzluğu kadar olmasa da, benim de hiç umudum kalmadı…

Kadim zamanların saf inancının içine siyaset girdi zamanla… Özünde insanlara iyiyi ve güzeli göstermek olan bu felsefe, bütün dünyayı avuçları arasına almak isteyen iktidar sahiplerinin kirli ellerinde çirkinleşerek en etkili sömürü silahi haline geldi ne yazık ki… Din ve inançlar adına binlerce yıldır ne savaçlar yapıldı, ne kanlar döküldü, insanlar idam edildi, kelleler uçuruldu, kadınlar ve erkeler yakıldı, kitaplar imha edildi, insanlar birbirine düşürüldü… İktidar sahipleri herşeyi istedikleri gibi yorumlayıp, kendi çıkarlarıı doğrultusunda halklara empoze edip tüm insanlığı sömürmeye devam ediyorlar hala…

Yıl 1600, soğuk bir subat ayının tam ortası… Roma’da bir meydanda, „evren sonsuzdur“ diyen özgürlük asığı ve bize dayatılan tüm dogmalara cesaretle karşı çıkan birinin önce bu sivri dili kesildi ve sonrada meydanın tam ortasında, diğerlerine ibret olsun diye canlı canlı kazığa oturtuldu ve ardından cayır cayır yakıldı… Bu adamın adı Giordano Bruno idi… Avrupa’nın orta çağında, hristiyanlığın en diplere vurduğu, hurafe ve dogmalarin el üstünde tutulduğu, engizisyonun zalim ellerinde insanların inim inim inlediği zamanlarda aykırı düşünceleriyle tanındi ve dinin dogmalarına karşı çıkan ilk avrupalı olarak ün kazandı…  Sözümüzü Bruno’ya ait bir cümleyle bitirelim:

"Tanrı, iradesini hakim kılmak için yeryüzündeki iyi insanları kullanır. Yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini hakim kılmak için tanrıyı kullanırlar."