KRALLAR VE TANRILAR

Yarın sabah erkenden gezmeye gideceğiz... Şamsımıza Kadir’în eniştesi, yani Sümeyra’nın eşi Burhan bey  turist gezdirme turlarında çalışıyormuş... Yarın onun müşterisi biz olacağız, bütün aile... Bir ön hazırlık olsun diyerekten kısaca Adıyaman’ın tarihinden bahsetmek istiyorum biraz da...

Bu bölge, dünyanın en eski yerleşim alanıymış... Bundan  yaklaşık 3000 sene önce,  Asurluların boyunduruğunda yaşayan Kommagenler baş kaldırmışlar, bağımsızlık istemişler ve Asur kralı Sargon onları yenerek şöyle demiş: ‘’Karılarını, oğullarını ve kızlarını, mallarını ve hazinelerini aldım ve onları Mezopotamya’nın güneyine ( bugünkü Irak toprakları) sürdüm’’  (Mezopotamya’nın sürgünleri, acıları daha o zamanlardan başlamış...)



Kommagene halkı; Asurluların, Babillilerin, Perslerin, Mısırlıların birbirleriyle yaptıkları savaşlara hep tanık olurlar, onların ordularında ölürler ve öldürülürler yüzlerce sene...

Ve nice ayaklanmalar, isyanlar sonucunda, 2000 küsur yıl önce, MÖ 109 yılında, bugünkü Adıyaman üzerinde, Kral Mithradates Kallinikos tarafından küçük bir devlet kurulmuş... Mithradates Kallinikos’un babası ünlü Pers kralı Darius ile, annesi ise Makendonya’nın büyük hükümdarı Büyük İskender ile akrabaymış... Kral Mithradates Kallinikos, ülkesinin başkenti olarak bugünkü antik Kahta kasabasını seçmiş, o zamanki adı Arsameia imiş...



Fakat bu küçücük krallığın etrafındaki koca devletlerle başa çıkması zormuş ve Kral Mithradates tanrılarla bir anlaşma yapmış, tanrılar ona yardım edeceklerine söz vermişler bu anlaşma uyarınca... Şimdi baktığımızda bu bize komik geliyor, bu tanrılar gerçekten var mıydı bilinmez!!  Belki de onlar uzaylıydı!!  Hiç bir şeyi iddia edemeyiz... Ama gerçek olan şu ki, bizim Kral Mithradates ‘tanrıların’ da yardımıyla ülkesini etrafındaki canavarlardan korumayı başarmış...  

Kommagene ülkesinin insanları farklı inanç ve kültüre sahip, birbirinden çok farklı topluluklarmış... Tanrılarla yapılan bu anlaşma, halkı da birbirine yaklaştırmış, Kommagene’de yaşayan çeşitli toplulukların birleşmesi için bir harç olmus adeta… Onların, kendilerini ‘tanrılar tarafından korunan’ ayrıcalıklı insanlar statüsünde görmelerini sağlamış...



Kral Mithradates Kallinikos bu farklılıklardan bir topluluk yaratmak ve bu sözleşmenin yarattığı pozitif etkinin iyice pekişmesi amacıyla, ülkenin çeşitli yerlerine ‘temenos’ denilen tapınaklar yaptırmış... Böylece insanların tanrılarla olan bağlarının iyice kuvvetlenerek, herkesin barış içinde yaşayacağını düşünmüş...

Bu temenosların en büyüğü ise Nemrut dağının tepesinde olandır... Ayrıca her temenosa Kralın tanrılarla, anlaşma gereği,  el sıkıştığını gösteren kabartmalar  yapmışlar...


Haftaya: Kadir”in büyük büyük büyük dedesi, Kral Mithridates