ORTADOĞU'DA KAYNAYAN KAZANIN İÇİNE KİMLER DÜŞECEK?

Tunus'ta başlayan Mısır'da Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in görevini bırakmasıyla sonuçlanan yönetim karşıtı gösterilerin sıçradığı Libya'da geçen çarşambadan bu yana yapılan gösterilerde 84 kişinin öldüğü belirtiliyor. Ancak İngiliz Independent gazetesine göre, ölü sayısı 200'e yükselmiş olabilir.

Libya'da yaşananların ardından dini liderler, "katliam"a derhal son verilmesi çağrısında bulundu. Kanlı müdahalenin ardından harekete geçen 50 kadar Libyalı Müslüman dini lider, güvenlik güçlerinden, birer Müslüman olarak öldürmeye son vermelerini istedi.

Neden Ortadoğu kaynamaya başladı? Nedir ayaklanmaların sebepleri? Nedir uyuduğu sanılan volkanik yanardağın uyanıp önüne kattığı her şeyi silip süpürme isteği?

Yıllar boyunca Arap coğrafyasına hep sessizlik hakim oldu. Bu yüzden öfke ve kinin uzun yıllar bu topraklarda birikmesi kaçınılmazdı. Tunus ayaklanması bu yıkıcı birikimin patlamasıyla oldu.

Tunuslu Muhammed Buazizi’nin işsizlik, yoksulluk ve zorbalığı bedenini ateşe vererek protesto etmesiyle başladı eylemler.

Bir politik devrim potansiyeli taşıyan ayaklanma, önce Cezayir ve kısa bir zaman sonra Mısır’ı da sardı. Her gelişme bir su dalgası gibi kendi dalgasını yaratarak Lübnan’dan Yemen’e, Ürdün’den Umman’a, Suudi Arabistan’dan Suriye’ye kadar etkisini gösterdi ve göstermeye devam ediyor.

Özellikle Tunus isyanının yarattığı dalganın Cezayir sonrası Mısır’ı vurması Ortadoğu’da, Arap yarım adası, Mısır ve Tunus ayaklanmaları başlı başına müthiş gelişmelerdir. Ayaklanmalar halkların yaratıcı ve yıkıcı gücünü açığa çıkardı. Unutulmuş, unutturulmuş isyan ve ayaklanma ruhu yeryüzünde dolaşmaya başladı.

Bu ülkelerin en az 30 yıldır devam eden iktidarlara karşı bir anda ayaklanmalarının sebebi neydi? ilk önce bunun cevabını vermeliyiz. İlk ayaklanmanın olduğu Tunus’a bir bakalım. Tunus ayaklanması Arap halkının içinde bulunduğu olağanüstü olumsuz yaşam koşullarının bir patlamasının sonucudur. Devletin başında olan kişiler, liderler lüks içinde yaşarken halkın sefalet içinde yaşamak zorunda kalmaları sonucunda böyle bir isyanın oluşmasına sebep olmuştur.

Peki neden bu zamana kadar beklenildi? Son yıllarda teknolojinin özellikle sosyal paylaşım sitelerinin yaygınlaşması halkın bir sınıf mücadelesi vermeye karar vermesinin sebebi olmuştur. Çünkü Alt sınıfların; başta işçi sınıfının, yoksulların, ezilenlerin kendi kaderlerini ellerine alma isteği ile birlikte insanların kendi yaşam şartlarını demokratik ülkelerde yaşayan insanların durumlarıyla karşılaştırmalarının sonucu bu şartlarda yaşamlarına neden olan diktatörlere karşı ayaklanmalarına sebep olmuştur.

Şuda bir gerçek ki ayaklanmalar başladığında böyle ciddi sonuçların olabileceği kimse tarafından tahmin edilemiyordu. Mısırdaki polis teşkilatının bu kadar sert olması ve bu şekilde davranma hakkını kendinde bulması bunun bir göstergesidir. Bu da yetmiyormuş gibi sadece biraz daha zaman kazanmak için kendi taraftarlarını göstericilerin arasına salmışlardır. Herkes eylemcilerin zamanla bu isyanı bırakacağını heyecanlarını kaybedeceklerini ve çekileceklerini düşündüler bu yüzden kimse istifa etmedi ilkönce yetkilerinin bir kısmını devrettiğini açıklayan Hüsnü Mübarek isyanın bitmeyeceğini anlayınca istifa etmek zorunda kaldı.

Bunca yaşanan olaylar bize iki şeyi gösteriyor. Birincisi; üzerinde yaşamakta olduğumuz Dünya eski dünya değil bunun sebebi ise teknoloji o kadar gelişti ki tüm dünyadan insanlar birbirlerinin yaşamları hakkında hızlı bir şekilde haberdar olabiliyorlar bu yüzden kendi yaşantılarıyla diğer insanların yaşantılarını gözden geçirip kıyaslama yapabiliyorlar. İkinci gerçek ise;parasızlık ve işsizlik. Özellikle  yetişmiş insan gücünün uzun eğitim sürecinde harcadığı emeğin karşılığını alamaması insanları ciddi isyana sürüklüyor yani şunu söyleme hakkımız yok ’’ her üniversiteden mezun olana iş bulmak zorunda değiliz’’ insanları eğitip öğretip onların yaşamlarında uzun bir sürenin buna ayrılmasını sağlıyorsanız sonra kenara çekilip şimdi siz ne yaparsanız yapın deme lüksüne sahip değilsiniz.

Oscar Wilde ın dediği gibi  “tarihi okumuş olan herkesin gözünde itaatsizlik bir insanın ilk erdemidir”  ve “İlerleme itaatsizlik sayesinde olur, itaatsizlik sayesinde ve isyan sayesinde ileriye gideriz.”

Yasemin SARMUSAK