PEYRUZE / ÖMER LEVENTOĞLU

(Geçen hafta Hasankeyf’te Peyruze ile karşılaşmıştık hatırlarsanız… Ve o akşam Diyarbakır’a döndüğümüzde Ömer ve ben birbirimizden habersiz, o günü anlatan birer yazı yazdık… Bu hafta ve gelecek hafta bu iki yazıyı sizinle paylaşmak istiyorum… ilk olarak sevgili dostum Ömer Leventoğlu’nun yazını sizlere sunuyorum)

***

Peyruze güzel bir kadın. Yaşlanmış, alımlı ve utangaç... 65’inde, belki de 70... Sırma beyaz saçları, tek tük yayılmış ince beyaz sakalları var yüzünde Peyruze’nin... İki çocuğu, bir kocası, on keçisi... Taştan bir evi... Her yanı taştan... Her şeyi taştan... Tek parça, beyaz bir taştır Peyruze’nin evi. Koca bir dağdan kayanın ciğerine oyulmuş küçük bir balkon, ötesi uçurum...

On bin yıllık bir yapıdır Peyruze’nin evi. Rakamları, yılları, tarihi ve matematiği karıştırmadım; arkeologların araştırmaları söylüyor bunu. Onların hesaplamalarına göre ne milat, ne peygamberler, ne mitoloji, ne edebiyat, ne felsefe vardı Peyruze’nin evi oraya kurulduğunda... Sümer uygarlığı yoktu, Mısır ve Firavunlar, Musa ve Seti yoktu henüz... Ne Işığın Oğlu Ramses ne Bulutları Devşiren Zeus... Apollon Athena, Artemis, Ares ya da diğerleri yoktu. Denizlerin ve dağların efsanesi yazılmamıştı. Yazı yoktu, Sümer tabletleri icat olunmamıştı daha, Homeros yoktu, Troya’daki savaş meydanına akın etmemişti savaş tanrıları; Yunan uygarlığı ve Sokrates yoktu. Sofistler kalem bile almamışlardı ellerine...

Ne Tevrat, ne Zebur vardı Peyruze’nin evi yapıldığında... Ne ekonomi kitapları, ne bilimler, ne dini öğretiler... Hiç biri yokken, Feyruze’nin evi vardı, oradaydı... Hasankeyf’teydi, kalenin yamacında, heybetli kayaların arasında, taşa oyulmuş taş bir evdi onun evi. Tarihçilerin dediğine göre Hasankeyf 10 bin yıldır oradaydı, Peyruze’nin evi de...

Geç kalmadan, baraj suları Hasankeyf’in 10 bin yılını yutmadan yani, bir gün uğrarsanız Hasankeyf’e, yani 10 bin yılın bütün birikimleri suya gömülmeden, insanlık tarihinin büyük dehası, görkemli mimarisi, heybetli taş yapıları, büyük becerisi ve emeği sular altında kalmadan gidebilirseniz bir gün Hasankeyf’e, Peyruze’ye uğramayı unutmayın.

Adresi kolay... Dünyanın neresinde olursanız olun, sokakta yürürken herhangi bir insana bir soru sormakla başlayabilirsiniz: “İnsanlık tarihinin ilk büyük yapıtı nerede” diye sorun; alacağınız cevap, doğrudan Peyruze’nin evine getirecektir sizi. Elinizle koymuş gibi bulacaksınız. Hasankeyf vadisine girip de kaleye yöneldiğinizde, tamamı kayalardan inşa edilmiş peş peşe sıralı kale kapılarının tam karşısında, yine kayaya oyulmuş küçük bir konağın önünde, vakur, dingin, huzur içinde oturan bir kadın göreceksiniz. On bin yıldır orada, o taş evin kapısında oturuyormuş gibi karşılayacak sizi Peyruze.

Ama bunun bir bedeli var... Peyruze’yi görmenin, onu on bin yıllık mekanında ziyaret etmenin değeri kadar ağır bir bedeli de var. Bu bedeli ödemek, bu görkemden mahrum kalmamak için acele etmek gerekiyor. Uğraşmak, didinmek, tarihe not düşmek, dünyaya gelmiş olmaya başka bir anlam katmak gerekiyor. Yani Peyruze’nin on bin yıllık kayasından kopartılmasına, yani Akilleus’un elinde can veren Hektor’un ölümünden daha trajik bu cinayete, bu katliama karşı çıkmak, muhalefet etmek, isyan etmek gerekiyor Peyruze’yi bir daha görebilmek için.

Zira Hasankeyf’teki insanlık mirasını suyun altına gömmek istiyorlar. Peyruze’nin on bin yıllık evini başına yıkmak istiyorlar yani. Çünkü bu şeytani plan, bu zifiri kara ittifak için Türkiye hükümeti, dünyanın en büyük finans kurumlarıyla sözleşmeler yapıp duruyor. İsviçre, Avusturya ve İngiliz bankalarıyla yapılan kredi sözleşmeleri şimdilik iptal edildi ama hükümet ve finans devleri bu mirası baraj sularına gömmeye kararlı görünüyor.

Türkiye devletinin stratejik hedeflerini çizenler, Agamemnon’un Troya’ya yaptığı saldırıdan daha büyük bir öfkeyle saldırı halindeler Hasankeyf’e... Medeniyetlerin beşiği Mezopotamya’nın bugüne kadar göğsünde taşıyıp getirdiği bu hazineyi, bu mirası yok etmek için paradan ve finanstan yapılma kılıçlarını çekmiş bekliyorlar. Bu toprağı ve bu insanlık değerlerini çöpe dönüştürmek üzerine kurulmuş bütün hesaplar. Peyruze’nin ocağını söndürmek için yemin etmiş bir şer ittifakı gece gündüz uluyor Hasankeyf Vadisi’nde. Ve uluma seslerinden gözüne uyku girmiyor Peyruze’nin.

Oysa Peyruze’nin bu fotoğrafı, insan soyunun finansla değil, toprak ve ona değerini veren erdemlerle yaşayıp var olduğunu kanıtlıyor. Ve bu kanıt çürümesin, bu şiir susmasın, bu görüntü karartılmasın diye büyük görevler düşüyor hepimize.


Haftaya: Havar havar! Mezopotamya'da gözyaşları var... Belma Balcı